Kefir, sütün farklı bir maya (Torula mayaları, Saccharomyces sp., Lactococcus spp., Lactobacillus spp., Leuconostoc spp.) ile mayalanması sonucu elde edilebilen, tadı yoğurt ya da ayrana benzeyen Kafkasya kökenli bir içecek.
Kendimi bildim bileli evimizde aralıklarla da olsa kefir mayalarız. Kefirin ülkemizde bu kadar popüler olmadığı zamanlarda tanıştım aslında. Kefirle ilk tanışmam 7-8 yaşlarımda İzmir'de annemin ilk kez kefir mayalaması ile başladı. O zamanlardan hatırladığım ise kefiri karnabahara benzetmem ama çok hızlı üremesini, gittikçe büyümesini de ürkütücü bulduğumdur. Zamanla kefirin zararsız aksine çok faydalı olduğunu öğrendim tabii ki. Şimdi ise evdeki şartlara bağlı olarak kefir yapımı değişiyor, bazen aralıksız haftalarca mayalıyorum bazen de uzun zaman kefir yapamıyorum.
Kefiri etrafınızda bu işle ilgilenenler varsa onlardan temin edebilirsiniz. Ben de zaman zaman arkadaşlarıma veriyorum, bazen kendi kefir mayamı kaybedersem annemlerden alıyorum. Son zamanlarda kullandığım mayayı annemden aldım, o mayanın kaynağı ise Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi. Ankara'da yaşıyorsanız Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesinde satılan kefir, yoğurt, meyve suyu, domates suyunu özellikle tavsiye ederim.
Kefir yapımını resimlerle anlatan başka bir adresi daha kaynak olarak vermek istiyorum :
Türkçe kaynak isterseniz
Kefirci'yi tavsiye ederim.
* Benim kullandığım kefir ise resimdeki maya, yaklaşık 1 yemek kaşığı kadar. Bu kadar maya ile 1 litre sütten kefir yapıyorum. Bu kefir taneleri yaklaşık 2 haftada hergün mayalanırsa 2 katı büyüklüğe ulaşıyor. Kefir mayalamayı etkileyen faktörler, süt ve maya oranı, süre, ortam ısısı. Tüm bunların artması mayalamayı arttırıyor, kefir daha ekşi bir tat alıyor. Ortam koşullarına dikkat ederek, istediğiniz yoğunlukta ve tatta kefir elde edebilirsiniz.
* Evde kefir yapımını kısaca özetlersem, sütün içine ekleyeceğiniz kefir mayasının 24 saate yakın bir süre direk güneş ışığı almayan, oda sıcaklığında mayalanması ile elde ediliyor. Bu süre sonunda kefirin süzülerek, kefir mayasının ayrılması, hemen kullanılacaksa kefir mayasının tekrar süt içine alınarak aynı işlemin tekrarlanması gerekiyor. Eğer hemen kullanmayacaksanız süzerek ayırdığınız kefir tanelerini klorsuz içme suyu ile iyice yıkayarak su içine alıp buzdolabında saklayabilirsiniz.
* Kefir yapımında kullanılan tüm malzemeler cam, porselen veya plastik olmalı, metal malzemelerin kullanılmaması öneriliyor.
* Canlı organizma kullandığınızı unutmadan, süreç boyunca kullandığınız tüm malzemelerin temizliğine dikkat etmek önemli, hijyene dikkat edilmediği zaman mayanın farklı bakterilerle kontamine olması, üremenin durmasına neden olabilir.
* Kefir yapmak için her türlü sütü (yağlı, yarım yağlı, inek sütü, keçi sütü vs...) pastörize olmak koşulu ile elbette, kullanabilirsiniz.
* Kefiri sade içilebilir ya da bir çok şekilde kullanılabilir. Yiğit'e severek içirebilmek için çilekli ve muzlu smoothie yapıyorum,
kefirli ekmek de çok sevdiğimiz ekmeklerden birisi.
* Uzun süre kefir mayalamayacaksanız, taneleri plastik süzgeç içinde klorsuz içme suyu iyice yıkayın. Yine içinde klorsuz su bulunan cam veya plastik kavanoza alıp buzdolabında 3-4 ay saklanabilir. Daha uzun süre bekletmek için süt içinde dondurulması öneriliyor ancak ben denemedim. Bir de canlandırma yapacaksınız ilk mayalanan kefiri içmeyin, ikinci mayalamaya geçin.